Pod koniec października, korzystając z możliwości bezpłatnego zwiedzania części Czech wybraliśmy się do Ostrawy. Wyjazd był pod znakiem industrialu. Oprócz opisywanej Kopani Michał, wybraliśmy się do Czeskich Vitkowic.
Cały teren Kopalni Michał zachowany jest w jego pierwotnej formie, tak jakby ludzie, którzy tu pracowali, wyszli wczoraj i zostawili wszystko na miejscu. Pozostały brudne ściany, filcowe balustrady i łuszcząca się farba.
Znakiem rozpoznawczym Kopalni „Michal“ jest podporowa, stalowa wieża wyciągowa o wysokości 41,5 m. W górnej części wieży, na tzw. platformie kół linowych, są umieszczone koła linowe naprowadzające liny od maszyn wyciągowych do szybu.
Zwiedzający przechodzą trasę, którą pokonywali przychodzący do pracy górnicy. Rozpoczyna się ona w szatni i miejscu meldowania.
Ogromne wrażenie zrobiła na nas szatnia łańcuchowa. Każdy górnik miał dwa łańcuchy do dyspozycji. Jeden na czyste ubranie, drugi na ubranie robocze.
W cechowni górnik rejestrował się po raz drugi i zgłaszał się do swojego nadzorcy dołowego. W lampowni odbierało się swoją osobistą lampę. Taka lampa musiała świecić nieprzerwanie przez całą dobę.
Korytarz przy stołówce
Szyb kopalniany
Kopalnia Michał – maszynownia
W budynku maszynowni i stacji sprężarek z lat 1912-15 znajdują są stacjonarne maszyny niezbędne do pracy kopalni. Po raz pierwszy w historii zagłębia ostrawskiego wszystkie ważne stacjonarne maszyny na powierzchni zostały w pełni zelektryfikowane i umieszczone w jednej, dużej, przeszklonej hali.
Podziemna trasa dla zwiedzających umożliwia przejście takiej samej drogi, jaką codziennie pokonywali górnicy na początku zmiany.
Kopalnia Michał (Dul Michal) – Historia
Kopalnia Michał powstała w wyniku starań ówczesnego państwa austriackiego do wsparcia górnictwa węglowego jako niezbędnego warunku rozwoju przemysłu.
Prace wystartowały w 1842 r. kiedy to górniczy fundusz państwowy rozpoczął drążenie dwóch szybów w Michałkowicach koło Ostrawy. Pierwszy z nich, szyb „Ferdynad“, funkcjonował do lat 80. XIX wieku. Drugi szyb „Michał“ nazwano na cześć zmarłego c.k. radcy dworu Michaela Laiera.
W 1856 roku, państwowe przedsiębiorstwo górnicze wykazało znaczne straty finansowe, co wymusiło sprzedaż Kopalni Michał. Wykupiła ją firma Severní dráhy Ferdinandovy, która zbudowała i obsługiwała linię kolejową prowadzącą z Wiednia przez Ostrawę do polskich kopalń soli. Kopalnia Michal pozostawała własnością tej firmy do momentu jej upaństwowienia w 1945 roku, kiedy to została włączona do koncernu Ostrawsko-Karwińskie Kopalnie Węgla Kamiennego.
W 1946 r. zmieniono nazwę kopalni na „Petr Cingr“ (socjaldemokratyczny poseł austriacki). Od tego czasu nazwa zmieniała się kilkakrotnie. Do pierwotnej nazwy powrócono w 1990 r.
fot. www.dul-michal.cz
W ramach restrukturyzacji przemysłu ciężkiego kopalnia zakończyła działalność 30 maja 1993 r. Ostatnią partię węgla wydobyto na zapasowej maszynie 2 czerwca 1994 r. Po czym cały kompleks przejęło Ministerstwo Kultury Republiki Czeskiej, które powołało do życia Muzeum Przemysłu w Ostrawie, które funkcjonowało do 2000 roku. Następnie Kopalnia Michał została przekazana Instytutowi Pamięci. Obecnie Dul Michal administrowany jest przez Terytorialny Zarząd Zabytków w Kroměříži.
W czasie swojego istnienia Důl Michal podlegał stopniowemu rozwojowi techniczno-budowlanemu. Ważnym kamieniem milowym był rok 1862, kiedy kopalnia została podłączona do toru górniczego, co umożliwiło płynną wyprawę wydobywanego węgla.
Pierwsza większa przebudowa miała miejsce prawdopodobnie w 1870 r. Po zawaleniu się górnej części szybu trzeba było odbudować budynek szybu, maszynownię i kotłownię. Dalsza rekonstrukcja nastąpiła w latach 1913 – 1915, kiedy to kopalnia Michal została całkowicie przebudowana tak, aby można było tu skoncentrować wydobycie z okolicznych mniejszych kopalń. Koncentracji wydobycia towarzyszyło wprowadzenie na miejscu napędu elektrycznego w miejsce istniejących parowych.
Inne przebudowy, które miały miejsce w latach dwudziestych, czterdziestych oraz na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, dotyczyły pralni węgla, załadunku węgla i budowy nowej podstacji. Dzięki tym ograniczonym zmianom budowlanym kompleks kopalni Michał pozostał praktycznie niezmieniony od czasu odbudowy zakończonej w 1915 roku i stanowi jedyną w swoim rodzaju jednostkę operacyjną, techniczną i architektoniczną.
Kopalnia Michał w liczbach
fot. www.dul-michal.cz
W 1916 r. Wydobyto tu 383 400 ton węgla. Faktyczna kopalnia miała głębokość 671 m, a węgiel wydobywano w 17 pokładach o miąższości od 50 do 200 cm z głębokości do 960 m. Pojemność szatni i łazienek została zaprojektowana dla 1512 górników w trakcie przebudowy. Z biegiem czasu liczba zatrudnionych ulegała znacznym wahaniom i np. W drugiej połowie XX wieku podwoiła pierwotnie planowaną liczbę.
